زخم شدن پشت پا با کفش نو معمولاً به دلیل اصطکاک و فشار مکرر قسمت پشتی کفش با پوست پاشنه اتفاق میافتد؛ بهخصوص زمانی که لبه پشتی کفش سفت باشد، هنوز با حرکت پا هماهنگ نشده باشد یا هنگام راه رفتن روی پوست حرکت کند. این تماس مداوم میتواند ابتدا باعث قرمزی و سوزش شود و در صورت ادامه پیدا کردن، به خراش پوستی یا تاول منجر شود.
بسیاری از افراد تصور میکنند زخم شدن پشت پا با کفش فقط به دلیل تنگ بودن است؛ درحالیکه حتی کفشی با اندازه مناسب هم ممکن است به دلیل طراحی قسمت پاشنه، جنس آستر داخلی یا نحوه قرارگیری پا مخصوصا در کفش چرم زنانه ، به پوست این ناحیه آسیب برساند. برای شناخت علت این مشکل، باید عواملی را بررسی کرد که باعث افزایش فشار و اصطکاک در قسمت پشتی کفش میشوند.
چرا کفش نو پشت پا را زخم میکند؟
اصلیترین دلیل زخم شدن پشت پا با کفش نو، وارد شدن نیروی برشی و فشار تکراری به پوست پاشنه در اثر تماس با قسمت پشتی کفش است. هنگام راه رفتن، استخوانهای پا حرکت میکنند و اگر سطح تماس پوست با کفش اصطکاک زیادی داشته باشد، لایههای داخلی پوست تحت کشش قرار میگیرند. تکرار این وضعیت میتواند اتصالات بین سلولهای پوستی را آسیب بزند و زمینه تشکیل تاول را فراهم کند.
چند عامل مشخص در ایجاد این آسیب نقش دارند:
- سفتی قسمت پشتی کفش: لایه تقویتکننده پشت کفش که به حفظ فرم پاشنه کمک میکند، اگر انعطافپذیری کمی داشته باشد، فشار بیشتری به پوست وارد میکند.
- اصطکاک آستر داخلی: زبری، درز برجسته یا لبه نامناسب در قسمت داخلی پاشنه میتواند تماس آزاردهندهای با پوست ایجاد کند.
- حرکت پاشنه داخل کفش: اگر پاشنه هنگام برداشتن قدم بیش از حد بالا و پایین برود، فشار و نیروی برشی در ناحیه تماس افزایش پیدا میکند.
- رطوبت ناشی از تعریق: عرق کردن پا باعث مرطوب شدن پوست میشود و میتواند اصطکاک و احتمال ایجاد تاول را افزایش دهد.
- استفاده طولانی از کفش تازه: تکرار حرکت پا در یک کفش ناآشنا، تعداد دفعات وارد شدن فشار به یک نقطه از پوست را افزایش میدهد.
بنابراین، زخم پشت پا همیشه نشانه نامناسب بودن اندازه کفش نیست مخصوصا در مدل هایی مثل کفش چرم مردانه و ممکن است از ترکیب چند عامل در قسمت پاشنه ناشی شود.
سفت بودن پشت کفش چگونه باعث ایجاد زخم میشود؟
سفت بودن قسمت پشتی کفش با محدود کردن حرکت طبیعی پاشنه و افزایش فشار موضعی، احتمال آسیب پوستی را بیشتر میکند. در بسیاری از مدلها، بخشی به نام پاشنهگیر یا Heel Counter در قسمت عقب کفش قرار دارد که وظیفه حفظ ساختار و پشتیبانی از پاشنه را بر عهده دارد.
اگر این بخش بیش از حد سخت باشد یا لبه بالایی آن دقیقاً در محل تماس با پوست قرار بگیرد، هنگام حرکت پا فشار متمرکزی به همان نقطه وارد میشود.
این مسئله در کفشهای تازه بیشتر به چشم میآید؛ زیرا مواد بهکاررفته در قسمت پشتی هنوز بر اثر استفاده تغییر شکل ندادهاند و تماس آنها با پاشنه ممکن است برای پوست آزاردهنده باشد.
البته سفت بودن بهتنهایی به معنای معیوب بودن کفش نیست؛ میزان تماس، محل قرارگیری لبه پشتی و شدت فشار واردشده به پوست نیز در ایجاد زخم نقش دارند.
مطالعه بیشتر : گشاد کردن کفش تنگ
چرا بعضی کفشهای نو فقط یک طرف پشت پا را زخم میکنند؟
زخم شدن یکطرفه پشت پا معمولاً به دلیل تفاوت در محل تماس کفش با پاشنه چپ و راست یا تفاوت در نحوه حرکت دو پا هنگام راه رفتن اتفاق میافتد. شکل استخوان پاشنه، برجستگیهای استخوانی و الگوی حرکت پا در همه افراد و حتی در دو پای یک فرد کاملاً یکسان نیست.
اگر لبه پشتی کفش در یک سمت تماس بیشتری با پوست داشته باشد، فشار در همان نقطه متمرکز میشود و احتمال ایجاد قرمزی، سوزش یا تاول افزایش پیدا میکند.
عوامل زیر میتوانند در ایجاد این وضعیت مؤثر باشند:
- تفاوت جزئی در فرم پاشنه پای چپ و راست
- برجستگی بیشتر استخوان پاشنه در یک سمت
- تفاوت میزان حرکت پاشنه داخل کفش
- وجود درز یا لبه داخلی برجسته در یک طرف کفش
- تفاوت در نحوه توزیع فشار هنگام قدم برداشتن
به همین دلیل ممکن است یک جفت کفش در پای چپ کاملاً راحت باشد، اما در پای راست باعث زخم شدن پشت پا شود.
جنس و آستر داخلی کفش چه تأثیری در زخم شدن پشت پا دارند؟
جنس آستر داخلی و کیفیت پرداخت قسمت پشتی کفش بر میزان اصطکاک میان پوست، جوراب و سطح داخلی کفش تأثیر میگذارند. آستری که سطح زبر، درز برجسته یا لبه دوخت نامناسب دارد، میتواند در یک نقطه مشخص فشار و تماس بیشتری ایجاد کند.
در مدل های چرمی نیز نوع پرداخت چرم، ضخامت لایه داخلی و ساختار قسمت پاشنه اهمیت دارد. طبیعی بودن چرم بهتنهایی تضمین نمیکند که پشت کفش با پوست تماس کاملاً راحتی داشته باشد.
برای مثال، ممکن است دو محصول از چرم طبیعی ساخته شده باشند، اما یکی به دلیل آستر نرمتر و طراحی مناسبتر قسمت پاشنه، تماس ملایمتری با پوست ایجاد کند. در مقابل، کفشی با لبه داخلی برجسته یا پاشنهگیر سخت میتواند حتی در استفاده کوتاهمدت باعث تحریک پوست شود.
تعریق پا چگونه احتمال زخم شدن پشت پا با کفش نو را افزایش میدهد؟
تعریق پا با افزایش رطوبت سطح پوست، احتمال ایجاد آسیب ناشی از اصطکاک و نیروهای برشی را بیشتر میکند. پوست مرطوب نسبت به پوست خشک در برابر بعضی نیروهای اصطکاکی حساستر است و تماس مکرر آن با سطح داخلی کفش میتواند سریعتر به ایجاد تاول منجر شود.
این مشکل معمولاً در شرایط زیر شدت بیشتری پیدا میکند:
- پیادهروی طولانی با کفش نو
- استفاده از کفش در هوای گرم
- تعریق زیاد پا در طول روز
- پوشیدن جوراب نازک یا نامناسب برای جذب رطوبت
- باقی ماندن رطوبت در قسمت پاشنه و آستر کفش
به همین دلیل ممکن است کفشی که در چند دقیقه اول مشکلی ایجاد نمیکند، پس از چند ساعت استفاده باعث سوزش و زخم پشت پا شود.
از کجا بفهمیم پشت پا در اثر کفش نو دچار ساییدگی شده یا تاول زده است؟
تفاوت ساییدگی و تاول ناشی از کفش نو را میتوان از ظاهر پوست و نوع آسیب تشخیص داد. هر دو مشکل ممکن است در اثر فشار و اصطکاک قسمت پشتی کفش ایجاد شوند، اما شکل ظاهری آنها یکسان نیست.
| نوع آسیب | نشانههای ظاهری | احساس در ناحیه پاشنه |
| قرمزی و تحریک پوست | قرمزی موضعی بدون باز شدن پوست | سوزش و حساسیت هنگام تماس |
| خراش یا ساییدگی سطحی | از بین رفتن بخشی از لایه سطحی پوست | درد و سوزش مستقیم |
| تاول | برجستگی حاوی مایع زیر سطح پوست | درد هنگام فشار یا تماس |
| زخم باز | جدا شدن یا آسیب دیدن سطح پوست | سوزش و حساسیت بیشتر |
نکته مهم: تاول اصطکاکی فقط یک آسیب سطحی ناشی از مالیده شدن کفش به پوست نیست؛ این تاول در اثر نیروهای برشی تکرارشونده در لایههای داخلی اپیدرم ایجاد میشود و فضای ایجادشده میتواند با مایع پر شود.
همچنین میتوانید برای اطلاعات بیشتر در این صفحه علت ساییدگی کفش رو مطالعه کنید.
آیا زخم شدن پشت پا با کفش نو طبیعی است؟
ایجاد قرمزی یا تاول کوچک در اثر استفاده از کفش تازه اتفاقی شناختهشده است، اما نباید آن را بخشی ضروری از پوشیدن کفش نو دانست. شدت تماس، تعداد دفعات وارد شدن فشار و میزان حساسیت پوست تعیین میکنند که این مشکل تا چه اندازه بروز کند.
اگر یک کفش در هر بار استفاده همان نقطه از پاشنه را زخم میکند، احتمال وجود یک نقطه تماس نامناسب، فشار متمرکز یا مشکل در ساختار داخلی قسمت پشتی آن وجود دارد.
همچنین اگر زخم با وجود قطع تماس با کفش بدتر شود، قرمزی اطراف آن گسترش پیدا کند، ترشح چرکی، گرمی غیرعادی یا درد فزاینده داشته باشد، احتمال عفونت مطرح است و باید توسط پزشک بررسی شود.
چگونه احتمال زخم شدن پشت پا هنگام پوشیدن کفش نو را کاهش دهیم؟
برای کاهش احتمال زخم شدن پشت پا با کفش نو، باید تماس و فشار تکراری در ناحیه پاشنه را کنترل کرد. هدف این اقدامات، جلوگیری از وارد شدن آسیب به پوست پیش از ایجاد قرمزی، سوزش یا تاول است.
چند اقدام کاربردی در این زمینه عبارتاند از:
- استفاده تدریجی از کفش نو: در روزهای ابتدایی، کفش تازه را برای مدت کوتاه بپوشید تا میزان تماس قسمت پشتی آن با پاشنه مشخص شود.
- انتخاب جوراب مناسب: جورابی با ضخامت مناسب و قابلیت مدیریت رطوبت میتواند از تحریک پوست در اثر تماس مکرر جلوگیری کند.
- بررسی قسمت داخلی پاشنه: درزهای برجسته، لبههای زبر و بخشهای سخت آستر را از نظر تماس مستقیم با پوست بررسی کنید.
- محافظت از نقاط مستعد زخم: در صورت مشخص بودن نقطه تماس، استفاده از پانسمان یا پد مخصوص تاول میتواند از آسیب بیشتر پوست جلوگیری کند.
- توقف استفاده هنگام شروع سوزش: اگر پشت پا هنگام پوشیدن کفش شروع به سوزش کرد، ادامه پیادهروی میتواند شدت آسیب را افزایش دهد.
اگر تاول ایجاد شده است، بهتر است پوشش طبیعی آن حفظ شود و از ترکاندن عمدی تاول خودداری کنید. برای زخم باز نیز تمیز نگه داشتن محل آسیب و استفاده از پانسمان مناسب اهمیت دارد.
جمعبندی
زخم شدن پشت پا با کفش نو بیشتر به دلیل فشار و نیروهای برشی تکراری در محل تماس پاشنه با قسمت پشتی کفش اتفاق میافتد. سفتی پاشنهگیر، زبری آستر داخلی، حرکت پاشنه هنگام راه رفتن و رطوبت ناشی از تعریق از مهمترین عوامل تشدیدکننده این مشکل هستند.
شناخت محل دقیق تماس کفش با پوست و توجه به نشانههای اولیه مانند قرمزی و سوزش کمک میکند پیش از تبدیل شدن تحریک پوستی به تاول یا زخم باز، از آسیب بیشتر جلوگیری شود.